Araştırma Temaları

Laboratuvarımız, insanların gruplarla nasıl özdeşleştiğini, bu özdeşleşmelerin başkalarına dair inançları nasıl şekillendirdiğini ve ne zaman sesini yükseltmeye ya da susmaya dönüştüğünü araştırıyor. Çalışmalarımız deneysel tasarımlar, anket araştırmaları, nitel yöntemler ve meta-analiz kullanılarak üç tema altında yürütülüyor. Türkiye bu temaların arka planını oluşturuyor: etnik, dinsel ve siyasal karmaşıklığıyla, başka bağlamlarda geliştirilmiş kuramlar için zorlu bir sınama alanı olarak.

Tema 1: Sosyal Kimlik, Grup Normları, Gruplararası İlişkiler ve Kolektif Eylem

İnsanlar neden kendi gruplarını kayırır, onları gruplarına karşı çıkmaya iten nedir? Bu tema, özdeşleşmeyi gruplararası yanlılığın bir yordayıcısı olarak; grup normlarını ise özdeşleşmeyi uymaya mı yoksa muhalefete mi dönüştüreceğini belirleyen koşul olarak ele alıyor. Norm çatışması modeli üzerine çalışmalarımız, gruba sadakatin ne zaman gruba karşı çıkmayı gerektirdiğini soruyor. Kolektif eylem üzerine çalışmalarımız ise grup üyelerini şikâyetten harekete geçiren şeyi araştırıyor: Türkiye'deki Alevilerde kolektif bellek, Bulgaristan göçmeni Türklerde grup temelli kaynaklar ve iklim eylemine yönelik izleyici desteği bu kapsamda incelendi. Yöntemsel olarak tema, norm manipülasyonuna dayalı deneylerden özdeşleşme–farklılaşma ilişkisinin meta-analitik sentezine uzanıyor.

Tema 2: İdeoloji, Önyargı ve Türkiye'de Siyaset Psikolojisi

Bu tema ideolojik yönelimlerin nasıl oluştuğunu ve neleri yordadığını izliyor. Sağ kanat yetkeciliğini, sosyal baskınlık yönelimini, dünya görüşlerini ve ahlaki temelleri genelleşmiş önyargının öncülleri olarak inceliyor; Batılı örneklemler üzerinde kurulmuş modellerin, ilgili ayrım hatlarının ırksal değil etnik, mezhepsel ve dinsel olduğu bir bağlama ne ölçüde taşındığını sınıyoruz. İkinci bir damar kolektif bellek ve onarımla ilgili: ulusal kimliğin tarihsel anlatı yoluyla nasıl kurulduğu, Türklerin Kürtlere ve Ermenilere yönelik geçmiş haksızlıklar konusunda neyi kabul etmeye hazır olduğu ve gruplararası bağışlamayı mümkün kılan koşullara dair. Ahlak, tema boyunca açıklayıcı bir mercek olarak işliyor: ahlaki temeller, ahlaki uzaklaşma ve ahlaki dışlama, ideolojiyi dış gruplara yönelik davranışa bağlayan mekanizmalar olarak ele alınıyor.

Tema 3: Toplumsal Cinsiyet, Ötekileştirme, Susma ve Direniş

Bu tema kimin konuşabildiğini, kimin susmayı öğrendiğini ve suskunluğu sese dönüştüren şeyin ne olduğunu soruyor. Kimliği toplumsal bir bedel taşıyan insanlarda kendini susturmayı inceliyoruz: Türkiye'deki Çerkesler, heteroseksizmle baş etmek durumunda kalan LGB+ bireyler ve gizlemenin ruhsal bedeli. İkinci bir damar toplumsal cinsiyeti bir kısıtlama sistemi olarak ele alıyor: erkeklik ideolojisinin ve tehdit altındaki erkekliğin kadına yönelik şiddetin öncülleri olarak rolü, trans bireylere yönelik önyargı ve cinsiyet hiyerarşisini sürdüren cinsiyetçi dil pratikleri. Üçüncü damar direnişle ilgili: feminist kimliğin nasıl sahiplenildiği ya da reddedildiği, farklı biçimlerde ötekileştirilmiş gruplar arasında dayanışmayı ayakta tutan şey ve kadın düşmanı çevrimiçi ideolojilerin nasıl oluştuğu. Üçünde de ortak soru, ötekileştirme ile kolektif ses arasındaki ilişki.